Mỗi lần mở một học phần mới, tôi gần như đi qua cùng một quy trình.
Trước hết là đề cương chi tiết. Nó phải bám chuẩn đầu ra của chương trình, phải map được chuẩn đầu ra của học phần với chuẩn đầu ra của chương trình, dựng ma trận, chọn phương pháp đánh giá cho khớp. Xong đề cương mới tới bài giảng. Rồi từ bài giảng mới ra slide. Cả ba thứ này phải nhất quán với nhau, và cùng bám một bộ chuẩn.
Làm tay thì chỗ nào cũng đúng quy trình nhưng ngốn thời gian. Mệt nhất là giữ cho ba thứ đó khớp nhau: sửa đề cương một chút là bài giảng và slide lệch theo. Tới đợt rà soát chương trình hay kiểm định, ngồi soát lại cho khớp chuẩn đầu ra gần như là làm lại từ đầu.
Mấy năm nay ai cũng nói AI sẽ giúp. Nhưng phần lớn thứ tôi thấy mới dừng ở một chatbot: mình hỏi, nó đáp. Nó viết cho tôi một đoạn đề cương nghe rất xuôi, nhưng không bám đúng chuẩn đầu ra của chương trình tôi đang dạy, mỗi lần hỏi lại ra một kiểu, và không nối được đề cương với bài giảng với slide. Làm xong cũng không để lại gì cho lần sau.
Nên tôi tiếp cận theo hướng khác: xây từng bước thành một workflow.
Chatbot khác workflow ở đâu
Với tôi, workflow không phải là hỏi đáp. Nó là một quy trình: mình đưa vào một yêu cầu hay một tài liệu, nó chạy qua vài bước, dừng lại để mình duyệt, rồi mới ra sản phẩm dùng được. Chính cái tính lặp lại được và có người kiểm mới gỡ được nỗi đau, chứ không phải một câu trả lời nghe hay.
Ba tầng: công cụ, workflow, tác tử
Tôi cũng không định để AI tự làm hết. Tôi hình dung có ba tầng: công cụ thì chỉ trả lời, tác tử thì tự lo nhiều bước, còn ở giữa là workflow. Với việc giảng dạy, tôi thấy tầng workflow là chỗ hợp lý nhất, đủ đỡ việc mà chuyên môn và quyết định vẫn là của mình.
Con người ở cổng cuối
Điều tôi giữ chặt nhất trong một workflow là cái cổng người duyệt. Đề cương, bài giảng, slide là thứ tôi phải chịu trách nhiệm trước sinh viên và trước hội đồng. Nên tôi muốn AI lo phần nặng, đọc, dựng, kiểm theo chuẩn, còn quyết định cuối vẫn là tôi.
Ba điều đáng giữ
Sẽ có người nói: chuỗi vài bước thì ai cũng nối được, vậy có gì đáng làm? Với tôi có ba điều đáng giữ.
Một, sản phẩm phải đúng chuẩn thật, đúng chuẩn đầu ra, đúng thể thức đề cương, đúng yêu cầu kiểm định, chứ không phải chạy xong là xong. Hai, luôn có người ở cổng. Ba, mỗi lần làm phải bồi thêm vào một kho chung, để đề cương, bài giảng và slide của môn nối được với nhau và dùng lại được, chứ không rời rạc mỗi lần mỗi khác.
Tôi vẫn đang vừa dạy vừa làm, sai thì sửa. Nhưng tôi tin cách tiếp cận workflow, có người ở cổng và bám chuẩn thật, mới gỡ được đúng cái mệt của việc soạn một học phần, chứ không chỉ nghe cho vui.
Anh chị đồng nghiệp đang soạn đề cương, bài giảng, slide theo cách nào, có kinh nghiệm gì hay, tôi rất muốn được học hỏi.